Kaleanddar · Ovddeš dáhpáhusat

Bitcoin lea áigi

Álgoálgosaš bajilčála: Bitcoin er tid

Boahttevaš

Nuvttá

Dán dáhpáhusa birra

Mii lea ruhta áiggis ja fysihkas? Ja lea go Bitcoin vuđolaš ja vuđolaš desentraliserejuvvon diibmu? "Ruhta lea stuora gánddavuoivvas", čálii Aasmund Olavsson Vinje. Dat lea garra ja dárkilis cealkkan: Bargu dahkkojuvvo dál, ja ruhta dahká vejolažžan váldit mielde barggu bohtosa boahtteáigái. Badjel čuođi jagi leat ekonomat, inšenevrrat ja jurddašeaddjit suokkardan oktavuođaid gaskal ruđa ja fysihkalaš máilmmi. H. G. Wells ja John Maynard Keynes guorahallaba energiijanorpmaid. Henry Ford háliidii valuta mii lei čadnon ennegii.

Álgoálgosaš teaksta: Kva har pengar med tid og fysikk å gjera? Og er bitcoin i grunn og botn ei desentralisert klokke? «Pengar er storkna mannesveitte», skreiv Aasmund Olavsson Vinje. Det er ei rå og presis formulering: Arbeid vert gjort no, medan pengar gjer det mogleg å ta med resultatet av arbeidet inn i framtida. I over hundre år har økonomar, ingeniørar og tenkjarar grubla over sambandet mellom pengar og den fysiske verda. H.G. Wells og John Maynard Keynes drøfta energistandardar. Henry Ford ville ha ein valuta knytt til energi.